Tagarchief: leverancier

DIY Marketingstrategie, Deel 3: De Competitieve Krachten Temmen

TL;DR In deze bijdrage leer je de markt waarin je opereert te analyseren aan de hand van het “5 Krachten”-model van Porter. We gebruiken het model als een kompas voor je Marketingstrategie. Noodzaak voor zowel de bakker om de hoek als voor de heftruckverdeler!

Introductie

In ons traject naar een solide marketingstrategie hebben we het al gehad over het uittekenen van je bedrijfsidentiteitwat doe je waar, voor wie, met welk geheim ingrediënt, en waarom – en hoe deze identiteit te toetsen aan de werkelijkheid. Bij deze toetsing is het van belang de eigen inkomsten en uitgaven structureel te organiseren, deze te analyseren, en je bedrijfsidentiteit op deze basis bij te stellen.

In deze bijdrage staan we stil bij de krachten die het succes van je strategie beïnvloeden. Het klimaat waarin je werkt is complex. Het succes van je zaak – en van je boodschap – wordt bepaald door verschillende krachten die soms moeilijk te benoemen vallen. Gelukkig hebben knappe koppen – zoals Michael Porter – de belangrijkste krachten in dat klimaat in kaart gebracht. Dit “5 Krachten”-model beschrijft de volgende elementen:

  • De Klant/Gebruiker
  • Substituten
  • Leveranciers
  • Bestaande Concurrentie
  • Nieuwe Concurrentie

Introductie: het Vijfkrachten-model

Deze vijf krachten worden beschreven in “The Five Competitive Forces That Shape Strategy” van Michael E. Porter. Het is een standaardwerk op het vlak van Strategie. Het beschrijft de vijf bovenstaande krachten in detail, en toont je hoe je van de dynamiek van deze krachten gebruik kunt maken om jezelf te profileren en de rendabiliteit van je onderneming te versterken.

In deze bijdrage gaan we zo ver niet. We beperken we ons tot de kompasfunctie van deze 5 krachten – in functie van je marketingstrategie.

Bereid je voor op Competitieve Krachten - Picture: Impending Storms - some rights reserved by paul bica - via flickr

Bereid je voor op Competitieve Krachten – Picture: Impending Storms – some rights reserved by paul bica – via flickr

Het Vijfkrachtenmodel voor je Marketingstrategie

In Deel 1 en Deel 2 hebben we de ontwikkeling van onze strategie ingezet vanuit wie we zelf zijn, en vanuit onze eigen gegevens. Deze keer kijken we al iets verder.  Het “5 Krachten”-model voor je DIY Marketingstrategie heeft een kompasfunctie. Net zoals in het model van Porter gaan we deze 5 krachten uitwerken voor onze eigen onderneming, onze eigen producten of diensten. Daarna passen we dit in de algemene analyse van onze Marketingstrategie.

De Klant en de Klantenbehoefte

We starten met de klant en zijn of haar behoeftes. Dit is de belangrijkste kracht in je marketingmodel.  In deel 2 heb je je belangrijkste klanten al eens in kaart gebracht vanuit je omzet, nu denken we er verder over na.

  • Welke algemene behoefte heeft een klant die naar mijn diensten vraagt? Is deze belangrijk voor mijn klant?
  • Welke specifieke behoefte heeft een klant die naar mijn diensten vraagt? Is deze belangrijk voor mijn klant?
  • In hoeverre evolueert de invulling van de behoefte?
  • is mijn klant prijsgevoelig?
  • heeft één afzonderlijke klant veel invloed op mijn omzet?
  • Kan hij of zij bij prijsschommelingen makkelijk overstappen naar andere aanbieders of producten? Kan hij zelf het product of dienst in kwestie produceren?

Voor elke KMO – voor elke ondernemer – bestaat “de klant” uit andere vragen: een kapper heeft nu eenmaal een andere bestand dan een producent van transportbanden. De kern is dat je alvast een algemeen profiel schetst: hoe afhankelijk is hij of zij van mij, en omgekeerd. Het loont om dit alvast voor jezelf op papier te zetten. Wegens het centraal belang van de klant en zijn behoeftes, gaan we hier in een latere bijdrage specifiek op in.

Substituten en het belang van de Klantenbehoefte

De volgende kracht is die van substituten. Substituten zijn producten of diensten die op het eerste zicht weinig met jouw producten te maken hebben, maar die op gelijkaardige wijze een antwoord kunnen bieden aan de behoefte van je klant. Zo kunnen verschillende  confituurmerken met elkaar concurreren (concurrenten), maar tegelijk dienen ze ook op te boksen tegen bijvoorbeeld kaas of hesp – of zelfs broodvervangers zoals koekjes (substituten).

Daarom is het belangrijk te kijken naar de behoeften van de klant. Vaak zal de behoefte niet veranderen, maar de manier waarop deze wordt beantwoord evolueren. De behoefte om onze muziek te horen waar en wanneer we dit willen, is achtereenvolgens door de casette, de cd, mp3-dragers en streaming-apparaten (zoals de smartphone) beantwoord. Je product is dus niet zaligmakend, de behoefte van de klant wel. De behoefte van de klant centraal stellen geeft je de mogelijkheid mogelijke substituten voor te zijn, of ze zelf op de markt te brengen.

Je product of service is niet zaligmakend, de behoefte van de klant is dat wel.

Je Leveranciers als Strategisch Voordeel

Wat aangaande je leveranciers? In het model van Porter ligt hun belang vooral in de macht die ze over je kunnen uitoefenen, in hun vermogen om prijs te zetten. In het kader van je Marketingstrategie dien je volgende bedenkingen maken:

  • Wie zijn mijn strategische leveranciers?
  • Op welke manier kunnen ze me helpen beter aan te sluiten bij de behoeften van mijn klanten?

Leveranciers waren al belangrijk, maar in een wereld van toenemende specialisatie kan hun belang niet onderschat worden. Het model van Porter spreekt vooral over de mogelijke bedreiging die ze kunnen vormen. Dit is ook belangrijk voor je marketingstrategie, maar meer dan ooit zijn leveranciers strategische partners om een superieur – rendabel – antwoord te kunnen geven op de behoeften van de klant. Neem hen dus zeker mee in je analyse, en denk actief na op welke manier ze je verder kunnen helpen.

Concurrentie – Jonge Turken en Oude Rotten

Afsluitend, je concurrenten. Een strategie die uitgaat van de behoefte van de klant, is in principe tegen veel bestand. Dit betekent niet dat je in een vacuüm leeft, integendeel. De houding en relatieve kracht van je concurrenten zal altijd een rol van grote betekenis spelen.

Het is belangrijk dat je je concurrenten benoemt en jezelf bepaalde vragen stelt:

  • In welk soort markt speel je als ondernemer?
  • Heb je veel concurrenten, hoe lang al?
  • Zijn ze makkelijk te onderscheiden?
  • Hoe groot is het gevaar voor prijsconcurrentie?
  • Hoe makkelijk is het voor nieuwe spelers om in te stappen?

Zo’n analyse klinkt ingewikkeld, en enkel spek voor de bek van grote jongens. Dat is het allerminst.

Iedereen kan – en moet -deze analyse maken, ook de bakker om de hoek. Om de daad bij het woord te voegen: historisch (in mijn kindertijd) bestond het competitief landschap van de bakkerij uitsluitend uit andere zelfstandige bakkers. Later kwamen hier ook kruideniers bij, en sinds ettelijke jaren hebben ook de grootwarenhuizen  – en zelfs thuisbakkers – zich op deze markt gestort, met alle gevolgen van dien. Een bakker die geen aandacht had voor dit veranderende landschap werd – en word – weggespeeld door deze krachten.

Wat zijn de Competitieve Krachten in Jouw Markt? some rights reserved by Bob Jagendorf via Flickr

Wat zijn de Compretitieve Krachten in Jouw Markt? Picture: Arthur Ave Bakery, some rights reserved by Bob Jagendorf, via Flickr

Je Eigen “5 Krachten”-Analyse

Nu is het tijd om zelf aan de slag te gaan. Je kan deze analyse zo lang en kort maken als je zelf wil. Verlies vooral het doel niet uit het oog: een sterke marketingstrategie die meer rendabele omzet oplevert voor jouw onderneming.

Maak dus niet gewoon een lijstje: denk na over deze elementen. Alles in functie van je eigen onderneming en de complexiteit: niet alles is even belangrijk, maar alles is waard om er even stil bij te staan en te noteren.

Voorlopig maak je deze analyse op basis van de gegevens die we besproken hebben in vorige bijdrages en om basis van en je eigen inzichten. In sommige gevallen zijn je eigen vermoedens en meningen niet genoeg, en moet je een andere infobron zoeken. Daar meer over in een latere bijdrage.

Centraal: de Klant en Klantenbehoeftes

Breng eerst en vooral je klant en zijn of haar behoeftes in kaart. Voor alles is de klantenbehoefte de drijvende kracht achter het voortbestaan van je onderneming en achter de effectiviteit van je marketingstrategie. Vanuit wie je klant is, de behoefte die hij of zij heeft, teken je verder de andere vier krachten uit.

Lees deze bijdrage nog eens, en verplaats je in het hoofd van de klant. Wie ben ik, wat zoek ik? Loop op die manier de 4 andere krachten af, en voeg er je eigen inzichten aan toe, aangevuld met volgende vraagstelling.

  • Welke leveranciers spelen een vitale rol deze klantenbehoefte in te vullen, welke acties kan ik van hen verwachten – zowel negatief als positief
  • Hoe kijkt mijn klant vanuit zijn behoefte naar oude en nieuwe concurrenten? Voor welke nieuwe concurrenten zouden deze behoeften interessant zijn, zouden ze het makkelijk hebben de markt op te komen?
  • Hoe kijkt de klant naar zijn behoeften? Zou hij totaal andere oplossingen aanvaarden? Zou hij of zij er zelfs naar verlangen?

Vat alles samen in een logische  conclusie, noteer ook welke info je mist om een compleet beeld te krijgen. Over zowel die extra info, als over de klant en zijn of haar behoeftes delen we meer met je in volgende bijdrages. Wil je een korte feedback? Aarzel niet ons een mailtje te sturen!

Voorbeeld: de bakker om de hoek

We nemen het voorbeeld van de bakker even bij de hand.

De basisbehoefte van zijn cliënteel is simpel: voeding. In leven blijven. Gaan we iets dieper, dan kunnen we zeggen dat het specifieke de voeding voor het ontbijt en mogelijk een tweede moment van de dag betreft (middag-/avondmaal). Over banket -dat weer een andere behoefte vervult – hebben we het niet.

Welke behoefte heeft de gemiddelde burger mogelijk aangaande zijn of haar ontbijt? Dat het voedzaam, gezond en makkelijk is. Dat het niet te duur is en mogelijkheden tot variatie bevat, makkelijk verkrijgbaar is?

Deze behoefte is door de jaren traditioneel ingevuld door de bakker en zijn brood, maar hoe zit het met die klant? We lezen dat het ontbijt aan belang verliest, en dat diegenen die wel ontbijten sneller voor ontbijtgranen kiezen, mogelijks wegens de variatie? De klant heeft het ook steeds drukker, en snelheid en “gemak” worden het hoogste goed in de aankoop van voeding.

Substituten? Vanuit de behoeft van de klant zien e dat er meerdere mogelijk. Grote voedingsmerken bieden kant-en-klare oplossingen aan zoals koekjes, drankjes, ontbijtgranen.. Het grote “niets” is ook een substituut waar rekening gehouden mee moet worden.

Ook bij de leveranciers ziet het landschap er anders uit: de traditionele molens zijn geconsolideerd tot bedrijven die aan honderden bakkers leveren tegelijk. Sommige zijn ook zelf mee komen spelen: ze leveren ovenklaar brood en gebak, of zijn zelf met centrale bakkerijen begonnen, en concurreren dus zelf met de onafhankelijke bakkers.

De bestaande concurrentie specialiseert zich of consolideert in grotere groepen met centrale bakkerijen. Nieuwe concurrenten zijn grootwarenhuizen die investeren in hun bakkerij-afdelingen, zowel in aanbod als in prijs. Daarenboven promoten gevestigde voedingsproducenten hun eigen alternatieven als snelle hap voor het ontbijt. Specialisatie en consolidatie zijn de grote trends.

Vanuit deze “quick & dirty” analyse – volledig gestoeld op vermoedens – kunnen we al een samenvatting en enkele strategische opties ontwaren.

De huidige bakker krijgt te maken met veranderende ontbijtgewoonten van zijn klanten zowel in de keuze van de ontbijtelementen – als in die van het ontbijt an sich. De sterke nadruk op brood (en prijs) in warenhuizen en de consolidatie van zijn overgebleven concurrenten versterken de prijsconcurrentie op zijn basisaanbiedingen.

Te midden deze krachten is er ruimte voor “echte” ambacht: basisaanbiedingen (qua brood) van een totaal andere kwaliteit en variatie of het crëeren van “speerpunten” in het assortiment. Mogelijk is er ook een deel van de klandizie die nog altijd aangetrokken is tot “zijn” bakker, maar de mobiliteit mist. Het zou niet de eerste broodronde zijn die oprijst vanuit het verleden.

En Nu?

De kracht van je product of service ligt in de verbinding van je eigen identiteit met de behoefte van de klant. Leg je identiteit samen met je analyse, en speur alvast naar mogelijkheden!

Veel Succes!

Blijf op de hoogte!

Wil je als eerste lezen over de volgende stap? Dit kan je door de “volg deze blog”-knop rechtsboven de pagina of “follow company” aan te klikken op onze LinkedIn bedrijfspagina. Zo blijf je op de hoogte van nuttige marketingtips voor ondernemers! Je kan ook een bezoekje brengen aan onze website, of een mailtje sturen.